Ứng phó sự cố tràn dầu: nguyên tắc và biện pháp xử lý

Ứng phó sự cố tràn dầu là tập hợp các biện pháp khẩn cấp nhằm ngăn chặn, thu gom và xử lý dầu khi xảy ra rò rỉ, tràn đổ. Tràn dầu gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước, đất và hệ sinh thái, nên doanh nghiệp có nguy cơ (kho chứa dầu, phương tiện vận chuyển, trạm bơm xăng dầu, nhà máy sản xuất có dùng dầu nhớt công nghiệp) cần chuẩn bị sẵn phương án ứng phó.

Các nguồn phát sinh sự cố tràn dầu thường gặp

• Rò rỉ bồn, bể chứa: do ăn mòn, hư hỏng van, đường ống lâu ngày không kiểm tra.
• Sự cố trong vận chuyển: va chạm, lật xe bồn, rò rỉ khi bơm rót.
• Sự cố khi tiếp nhiên liệu, bảo dưỡng máy móc: tràn đổ dầu nhớt khi thay dầu, bảo trì thiết bị.

Nguyên tắc ứng phó

Nguyên tắc cốt lõi là phản ứng nhanh, ưu tiên an toàn cho con người, sau đó hạn chế dầu lan rộng ra môi trường xung quanh. Càng khoanh vùng và thu gom sớm, mức độ ô nhiễm và chi phí khắc phục càng giảm. Doanh nghiệp có nguy cơ cao nên xây dựng sẵn kế hoạch ứng phó sự cố môi trường, trang bị vật tư cần thiết và huấn luyện nhân sự thao tác đúng quy trình.

Các bước xử lý khi sự cố xảy ra

1. Ngăn chặn nguồn: dừng ngay nguồn rò rỉ (khóa van, dừng bơm, bịt chỗ hở) nếu có thể thực hiện an toàn.
2. Khoanh vùng: dùng phao quây chuyên dụng (trên mặt nước) hoặc đê/bờ bao tạm (trên mặt đất) để ngăn dầu lan rộng.
3. Thu gom: dùng bơm hút chuyên dụng với lớp dầu dày, hoặc vật liệu thấm hút (xơ dừa, bông thấm dầu, than hoạt tính) với lớp dầu mỏng loang trên diện rộng.
4. Không dùng chất tẩy rửa/phân tán hóa học tùy tiện để xử lý dầu loang, vì có thể gây ô nhiễm thứ cấp nghiêm trọng hơn cho hệ sinh thái nước.
5. Thu gom chất thải nhiễm dầu: vật liệu thấm dầu đã sử dụng, đất/cát nhiễm dầu cần được thu gom riêng, xử lý như chất thải nguy hại.

Giải pháp xử lý dầu và chất thải nhiễm dầu sau thu gom

Dầu thu gom được và vật liệu nhiễm dầu sau sự cố đều thuộc danh mục chất thải nguy hại, phải được chuyển giao cho đơn vị có Giấy phép môi trường (GPMT) với chức năng phù hợp, không được tự ý xử lý hay đổ bỏ. Cao Gia Quý vận hành hệ thống tái chế dầu thải công suất 3.000 kg/giờ (tái sinh dầu thu gom được thành dầu gốc, nếu còn đủ điều kiện tái chế) và lò đốt chất thải nguy hại 1.000 kg/giờ (tiêu hủy vật liệu nhiễm dầu không thể tái chế), theo đúng Giấy phép môi trường số 141/GPMT-BTNMT do Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp.

Cao Gia Quý cung cấp dịch vụ xử lý chất thải nguy hại, vệ sinh công nghiệp sau sự cố và thu mua, tái chế dầu thải. Cần hỗ trợ khẩn cấp hoặc tư vấn phương án ứng phó, vui lòng liên hệ Cao Gia Quý.

Nguồn tham khảo: Luật Bảo vệ môi trường 2020 (Luật 72/2020/QH14), quy định ứng phó sự cố tràn dầu của Bộ Tài nguyên và Môi trường.